Διαβητικό Πόδι

Διαβητικό Πόδι

Το διαβητικό πόδι είναι από τις πιο σοβαρές και δαπανηρές επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη. Παρόλα αυτά, μέσω μιας συλλογικής προσέγγισης που συνδυάζει: την  πρόληψη, τη συνεισφορά πολλών ιατρικών ειδικοτήτων, την κατάλληλη οργάνωση, τη στενή παρακολούθηση του ασθενούς και την εκπαίδευση τόσο των πασχόντων από σακχαρώδη διαβήτη όσο και των επαγγελματιών υγείας, είναι δυνατό να μειώσουμε τα ποσοστά των ακρωτηριασμών κατα 49 εως και 85%. Μια προσέγγιση από πολλές ιατρικές ειδικότητες είναι απαραίτητη στην αντιμετώπιση του διαβητικού ποδιού. 

Σακχαρώδης Διαβήτης & Επιπτώσεις

Ο διαβήτης είναι μια χρόνια νόσος, που παρουσιάζει αυξανόμενο ενδιαφέρον ιδιαίτερα σε σχέση με τις γενικότερες επιπτώσεις του σε ένα μεγάλο αριθμό ασθενών. Τα χρόνια έλκη επί εδάφους σακχαρώδους διαβήτη αναπτύσσονται στο 15% των ασθενών. Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι η μεγαλύτερη επιδημία του 21ου αιώνα. Προσβάλλει 246 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και αναμένεται να έχει προσβάλλει 380 εκατομμύρια εως το 2025.

Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 αυξάνεται με ρυθμό 3% το χρόνο στα παιδιά και τους εφήβους και 5% το χρόνο στα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, που κάποτε θεωρούνταν ασθένεια των ενηλίκων, αναπτύσσεται σήμερα με ανησυχητικούς ρυθμούς στα παιδιά και τους εφήβους. Ο διαβήτης είναι η τέταρτη σημαίνουσα αιτία θανάτου παγκοσμίως μεταξύ των νόσων. Επιπλέον ο διαβήτης μπορεί να οδηγήσει σε αμφιβληστροειδοπάθεια, νεφροπάθεια, νευροπάθεια, αγγειοπάθεια περιφερικών αγγείων, εξελκώσεις, ακόμα και ακρωτηριασμό των κάτω άκρων. Το διαβητικό έλκος του άκρου ποδός αποτελεί την κύρια αιτία ακρωτηριασμών και προσβάλλει το 15% των διαβητικών. 

Αίτια

Το διαβητικό πόδι είναι το αποτέλεσμα ενός συνδυασμού νευροπάθειας και ισχαιμίας. Η νευροπάθεια αφορά το αισθητικό και το κινητικό σκέλος του νευρικού συστήματος. Η απώλεια της προστατευτικής αισθητικότητας οδηγεί σε καταπονήσεις και τέλος κακώσεις του ποδιού που περνούν απαρατήρητες. Η απώλεια του κινητικού ελέγχου των μικρών μυών των ποδιών οδηγεί σε παραμόρφωση των νυχιών του ποδιού. 

Οι αγγειακές διαταραχές δύναται να αφορούν τόσο τα μικρά όσο και τα μεγάλα αγγεία. Αυτές οδηγούν σε διαταραχές της μικροκυκλοφορίας στην πρώτη περίπτωση. Στη δεύτερη περίπτωση οδηγούν σε ανάπτυξη αθηρωματικών αλλοιώσεων στα τοιχώματα μεγάλων αγγείων (μηριαίων, ιγνυακών, κνημιαίων). Στους διαβητικούς ασθενείς με εξελκώσεις στο κάτω άκρο, η διαδικασία της επούλωσης είναι πολύ καθυστερημένη σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. 

Διαβητικό Πόδι – Αξιολόγηση & Σταδιοποίηση

Με βάση τα προαναφερόμενα, τα έλκη των διαβητικών ποδιών διακρίνονται σε 3 τύπους: νευροπαθητικά, ισχαιμικά και νευροϊσχαιμικά. Ανατομικά η κατανομή τους είναι: περίπου το 50% των ελκών εντοπίζεται στα δάχτυλα, το 30-40% στις πελματιαίες επιφάνειες των άπω κεφαλών των μεταταρσίων, περίπου το 10-15% στη ράχη του ποδιού και το 5-10% εντοπίζεται στον αστράγαλο ενώ πάνω από το 10% εντοπίζονται σε πολλαπλές θέσεις. 

Συντηρητική Προσέγγιση

Η αξιολόγηση και σταδιοποίηση των ελκών από εξειδικευμένο αγγειοχειρουργό είναι πολύ σημαντική για την επιλογή του τύπου του χειρισμού. Για τα μικρού σταδίου, αβαθή έλκη απαιτείται συντηρητική προσέγγιση. Αυτή περιλαμβάνει την εκτίμηση, την παρακολούθηση και τη φροντίδα σε επίπεδο τακτικού εξωτερικού ιατρείου. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να αποκλειστεί η συνύπαρξη λοίμωξης της εξελκωμένης περιοχής. Αυτό επιτυγχάνεται με τη λήψη καλλιέργειας του τραύματος. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται η χορήγηση αντιβιοτικής αγωγής. Αυτή θα πρέπει να βασίζεται στο αντιβιόγραμμα που έχει πραγματοποιηθεί μαζί με την καλλιέργεια του τραύματος. Η χειρουργική θεραπεία ενδείκνυται για μεγαλύτερου σταδίου έλκη. 

Επεμβάσεις Επαναιμάτωσης για το Διαβητικό Πόδι

Η κατάσταση του τοπικού αγγειακού δικτύου αλλα και του αγγειακού συστήματος των ασθενών που πρόκειται να υποβληθούν σε ορισμένου τύπου επανορθωτική επέμβαση, πρεπει  να αξιολογηθεί και να εκτιμηθεί με ακρίβεια. Ο ρόλος της Αγγειοχειρουργικής είναι βασικός στο σημείο αυτό για την ενδεχόμενη πραγματοποίηση επεμβάσεων επαναιμάτωσης του σκέλους που φέρει το έλκος. Σκοπός είναι η αποκατάσταση της βατότητας του τοπικού συστήματος  αγγείων. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με αγγειοπλαστική των περιφερικών αγγείων, εάν η έκταση της αγγειακής βλάβης είναι περιορισμένη, είτε με την πραγματοποίηση παρακάμψεων (bypass) με φλεβικό ή συνθετικό μόσχευμα. Ιδιαίτερα για τις Επανορθωτικές επεμβάσεις με τη χρήση ελεύθερων κρημνών, είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν μόνον όταν η βατότητα των αγγείων είναι εξακριβωμένη και εξασφαλισμένη. 

Χειρουργική Αποκατάσταση

Οι διαθέσιμες τεχνικές χειρουργικής αποκατάστασης μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε απλές και σύνθετες. Οι τοπικοί κρημνοί και τα δερματικά μοσχεύματα συνιστούν την πιο απλή μέθοδο χειρουργικής αποκατάστασης. Οι πιο πολύπλοκες μέθοδοι επανορθωτικής χειρουργικής ενδείκνυνται για μεγαλύτερου σταδίου έλκη και για τις ατελώς θεραπευθείσες με τις απλές τεχνικές περιπτώσεις.